AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Trung là gì? là gì?

AUM — Tổng tài sản quản lý (资产管理规模 — zīchǎn guǎnlǐ guīmó)

AUM là viết tắt của cụm từ tiếng Anh Assets Under Management — trong tiếng Trung được gọi là 资产管理规模 (zīchǎn guǎnlǐ guīmó), dịch nghĩa sang tiếng Việt là Tổng tài sản được quản lý hoặc Tổng tài sản quản lý. Đây là chỉ tiêu đo lường tổng giá trị thị trường của tất cả các tài sản tài chính (tiền gửi, chứng chỉ tiền gửi, cổ phiếu, trái phiếu, quỹ đầu tư, bất động sản, các sản phẩm cấu trúc...) mà một định chế tài chính — thường là ngân hàng, công ty quản lý tài sản, công ty chứng khoán hoặc quỹ đầu tư — đang quản lý thay mặt cho khách hàng theo ủy thác hoặc hợp đồng quản lý danh mục. AUM phản ánh quy mô hoạt động, năng lực huy động vốn và mức độ tin cậy của khách hàng đối với định chế quản lý, đồng thời là cơ sở để tính toán phí quản lý (management fee) và phí thành tích (performance fee).

Trong hệ thống ngân hàng Trung Quốc, AUM được sử dụng rộng rãi tại các ngân hàng thương mại lớn như ICBC (工商银行), Bank of China (中国银行), China Construction Bank (建设银行), Agricultural Bank of China (农业银行) cũng như các công ty quản lý tài sản trực thuộc như ICBC Wealth Management (工银理财), BOC Wealth Management (中银理财). Tại Đài Loan, các ngân hàng như Cathay United Bank (國泰世華銀行), CTBC (中國信託銀行), Fubon Bank (台北富邦銀行) cũng sử dụng chỉ tiêu AUM để đánh giá mảng kinh doanh quản lý tài sản cá nhân (wealth management — 財富管理). Thuật ngữ tiếng Trung 资产管理规模 xuất hiện phổ biến trong các báo cáo thường niên (年報), báo cáo quản trị (管理層討論與分析) và các tài liệu phân tích tài chính của các định chế này.

Cách tính AUM và thành phần cấu thành

AUM được tính bằng tổng giá trị thị trường hiện tại (market value) của toàn bộ tài sản tài chính đang nằm trong danh mục quản lý tại một thời điểm nhất định, thường là cuối kỳ báo cáo (quý hoặc năm). Công thức tổng quát:

AUM = Tổng giá trị thị trường của các danh mục quản lý theo ủy thác + Tài sản trong các quỹ đầu tư do định chế phát hành + Tài sản trong tài khoản quản lý danh mục riêng (discretionary account)

Các thành phần chính của AUM trong ngân hàng thương mại bao gồm: (1) Sản phẩm tiền gửi có kỳ hạn và chứng chỉ tiền gửi —定期存款与存单; (2) Sản phẩm quản lý tài sản (wealth management products — 理财产品) do ngân hàng phát hành; (3) Quỹ đầu tư (公募基金/私募基金) phân phối qua kênh ngân hàng; (4) Bảo hiểm liên kết đầu tư (投资型保单); (5) Danh mục ủy thác quản lý riêng (全权委托账户). Lưu ý AUM không bao gồm các khoản vay, tài sản cố định hay vốn chủ sở hữu của chính ngân hàng.

Vai trò của AUM trong nghiệp vụ ngân hàng

Chỉ tiêu AUM có vai trò chiến lược trong hoạt động ngân hàng hiện đại, đặc biệt ở mảng wealth management (財富管理) và private banking (私人銀行). Thứ nhất, AUM là thước đo sức cạnh tranh: ngân hàng nào có AUM lớn hơn thường có lợi thế về đàm phán với nhà phát hành sản phẩm, chi phí vận hành trên mỗi đơn vị tài sản thấp hơn (economies of scale). Thứ hai, AUM là cơ sở thu phí: phí quản lý thường được tính theo tỷ lệ phần trăm trên AUM (ví dụ 0,5% — 1,5%/năm), nên AUM tăng trưởng đồng nghĩa với doanh thu phí tăng theo. Thứ ba, AUM phản ánh chất lượng quan hệ khách hàng (KAM — 客戶關係管理): khách hàng cá nhân giá trị cao (HNW — 高淨值客戶) thường duy trì AUM lớn và ổn định.

Ví dụ minh họa: Tại ICBC, mảng quản lý tài sản cá nhân cuối năm 2023 đạt AUM khoảng hơn 20 nghìn tỷ NDT (đã công bố trong báo cáo thường niên — 年報). China Merchants Bank (招商銀行) — ngân hàng bán lẻ hàng đầu Trung Quốc — có AUM khách hàng cá nhân vượt 13 nghìn tỷ NDT, với tỷ lệ khách hàng vàng (金葵花客戶) và khách hàng kim cương (鑽石客戶) chiếm phần lớn AUM. Tại Việt Nam, các ngân hàng như Techcombank, Vietcombank, MB cũng bắt đầu công bố chỉ tiêu AUM trong phân khúc khách hàng ưu tiên (priority banking), phản ánh xu hướng dịch chuyển từ huy động vốn truyền thống sang quản lý tài sản.

Phân biệt AUM với các chỉ tiêu tài chính liên quan

Trong thực tế, AUM thường bị nhầm lẫn với một số chỉ tiêu khác, người học cần lưu ý:

• AUM vs. Tổng tài sản (Total Assets — 总资产): Total Assets nằm trên bảng cân đối kế toán của chính ngân hàng, bao gồm cả tài sản nội bộ (cho vay, bất động sản, tiền mặt dự trữ). AUM chỉ tính tài sản của khách hàng mà ngân hàng quản lý theo ủy thác, không xuất hiện trên bảng cân đối.

• AUM vs. Tiền gửi khách hàng (Customer Deposits — 客户存款): Tiền gửi là khoản nợ của ngân hàng đối với khách hàng, là nguồn vốn huy động. AUM có thể bao gồm tiền gửi nhưng còn nhiều loại tài sản khác (quỹ, chứng khoán, bảo hiểm) và thường đã chuyển sang tài khoản quản lý tài sản chuyên biệt.

• AUM vs. NAV (Net Asset Value — 资产净值): NAV là giá trị ròng của một quỹ đầu tư hoặc một sản phẩm cụ thể, được tính bằng tổng tài sản trừ đi các khoản nợ phải trả của quỹ đó. AUM là tổng quy mô ở cấp độ toàn định chế.

• AUM "ròng" (Net AUM) vs. AUM "gộp" (Gross AUM): Một số báo cáo trừ đi phần tài sản do các công ty con hoặc đối tác phân phối để tính AUM ròng, tránh double-counting.

Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn về tài chính ngân hàng. Số liệu minh họa được lấy từ các báo cáo công bố công khai và có thể thay đổi theo từng kỳ báo cáo.