Bỏ qua điều hướng

Thị trường giao dịch tài sản thế chấp số là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

Thị trường giao dịch tài sản thế chấp số

Thị trường giao dịch tài sản thế chấp số là hệ thống thị trường trên đó các tài sản thế chấp số được đưa vào giao dịch, định giá, niêm yết và chuyển nhượng giữa những bên tham gia. Tài sản thế chấp số bao gồm tài sản thế chấp do các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp tài chính thuộc phạm vi quản lý của Nhà nước phát hành, đồng thời có thể bao gồm chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu và các giấy tờ có giá trị khác đáp ứng điều kiện được giao dịch.

Thị trường hoạt động theo nguyên tắc minh bạch về thông tin, định giá theo cơ chế thị trường và đảm bảo khả năng thanh lý trong điều kiện bình thường. Tài sản được niêm yết trên sàn chỉ được giao dịch khi đáp ứng các yêu cầu về pháp lý, tính thanh khoản, khả năng xác định giá và công bố thông tin. Tùy từng tài sản, thị trường có thể áp dụng các phương pháp đấu giá, giao dịch trên cơ sở giá thỏa thuận hoặc kết hợp giữa đấu giá và thỏa thuận.

Mục tiêu của thị trường là tạo cơ sở để tài sản thế chấp số được giao dịch hiệu quả, rút ngắn thời gian từ phát hành đến lưu thông, đồng thời tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn của tổ chức phát hành. Đối với nhà đầu tư, thị trường cung cấp kênh quản lý thanh khoản và đầu tư vào tài sản có tính chất tài sản thế chấp. Đối với tổ chức tín dụng, thị trường góp phần nâng cao tính thanh khoản của tài sản, tạo điều kiện chuyển tài sản thế chấp thành tiền mặt khi cần thiết.

Đối tượng tham gia

Các bên tham gia thị trường giao dịch tài sản thế chấp số có thể bao gồm tổ chức phát hành, nhà đầu tư, tổ chức môi giới, đầu tư tài chính, quỹ đầu tư, ngân hàng thành viên và các tổ chức có chức năng liên quan. Tổ chức phát hành đưa tài sản ra thị trường và cung cấp thông tin phục vụ định giá. Nhà đầu tư mua, bán hoặc nắm giữ tài sản nhằm tạo lợi nhuận hoặc đáp ứng nhu cầu thanh khoản. Tổ chức môi giới hỗ trợ khách hàng thực hiện giao dịch và tuân thủ các quy định về giao dịch.

Một tài sản chỉ có thể tham gia giao dịch trên thị trường khi chủ tài sản đáp ứng điều kiện niêm yết và tuân thủ quy trình đăng ký, công bố thông tin theo quy định hiện hành. Việc tham gia thị trường không đồng nghĩa bảo đảm về khả năng mua lại, thanh lý trọn vẹn hoặc không có rủi ro thị trường.

Tài sản thế chấp số được giao dịch

Các tài sản có thể được đưa vào giao dịch phải thuộc loại được phép giao dịch và đáp ứng các yêu cầu về tính pháp lý, thanh khoản cùng khả năng định giá. Loại tài sản cụ thể và điều kiện niêm yết được xác định theo quy định của cơ quan quản lý thị trường và quy chế vận hành của từng sàn giao dịch.

Khi đánh giá một tài sản, nhà đầu tư cần xem xét loại tài sản, thời hạn đáo hạn, lãi suất hoặc điều khoản trả lãi, tình trạng sở hữu, mức độ thanh khoản và lịch sử giao dịch. Với tài sản có thời hạn cố định, giá thị trường có xu hướng phản ánh lãi suất, rủi ro tín dụng, thời hạn còn lại và kỳ vọng về chính sách tiền tệ. Đây là những yếu tố có thể được thể hiện thông qua chi phí mua, chi phí bán và mức chênh lệch giá giữa hai bên.

Ví dụ, nếu một kỳ phiếu có thời hạn còn lại ngắn hạn, có tính thanh khoản cao và được giao dịch nhiều, nhà đầu tư có thể chấp nhận mức chênh lệch giá mua – bán thấp hơn so với tài sản cùng loại nhưng thanh khoản thấp. Mức chênh lệch này phản ánh chi phí giao dịch và phần thưởng thanh khoản mà nhà đầu tư mong đợi.

Niêm yết, định giá và chuyển nhượng

Niêm yết là quá trình tổ chức phát hành đưa tài sản vào hệ thống giao dịch của sàn và công bố những thông tin cần thiết cho nhà đầu tư. Định giá xác định mức giá mà các bên có thể thực hiện giao dịch. Chuyển nhượng là quá trình quyền sở hữu tài sản được chuyển từ bên bán sang bên mua thông qua hệ thống giao dịch của sàn.

Các phương pháp định giá phổ biến gồm phương pháp bình quân giá cân bằng, phương pháp bình quân giá tích cực và phương pháp giá thỏa thuận. Phương pháp bình quân giá cân bằng xác định giá thực hiện từ các lệnh mua và bán tương ứng trước đó, phù hợp với tài sản có giao dịch thường xuyên. Phương pháp bình quân giá tích cực ưu tiên các lệnh mua có giá cao hơn khi tổng khối lượng giao dịch tích cực đủ lớn. Phương pháp giá thỏa thuận cho phép các bên thỏa thuận giá khi không áp dụng được các phương pháp đấu giá.

Quy trình giao dịch thông thường gồm đăng ký tài khoản, mở tài khoản giao dịch tại thành viên, nhận hướng dẫn sử dụng hệ thống, đặt lệnh và hoàn tất giao dịch theo quy tắc của sàn. Với tài sản đăng ký lưu ký, bên mua và bên bán không thể tiếp nhận tài sản thông qua các tài khoản thường như tài khoản tiền gửi, tài khoản chứng khoán hoặc tài khoản thanh toán mở tại công ty chứng khoán. Việc giao dịch và lưu ký phải được thực hiện qua các thành viên lưu ký hợp lệ.

Nhà đầu tư nên kiểm tra điều kiện giao dịch, thời gian thanh toán, quy trình xử lý lệnh, biểu phí và quy định hủy lệnh trước khi đặt lệnh. Các thông tin này thuộc phạm vi quy chế vận hành của sàn và thỏa thuận với thành viên giao dịch.

Rủi ro và yếu tố cần lưu ý

Rủi ro lãi suất phát sinh khi thị trường thay đổi kỳ vọng về lãi suất, làm giá tài sản có thời hạn biến động ngay cả khi tình trạng tín dụng của tổ chức phát hành không thay đổi. Rủi ro tín dụng liên quan đến khả năng tổ chức phát hành thực hiện nghĩa vụ trả lãi và trả gốc. Rủi ro thanh khoản xuất hiện khi tài sản khó chuyển nhượng đúng lúc hoặc mức chênh lệch giá mua – bán tăng cao. Rủi ro thị trường bao gồm biến động giá, mức độ hấp dẫn của lãi suất so với các tài sản thay thế cũng như ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế, tiền tệ và thanh khoản.

Ngoài các rủi ro thị trường, nhà đầu tư còn cần lưu ý rủi ro vận hành khi thông tin định giá, hệ thống giao dịch, thành viên lưu ký hoặc quy trình thanh toán gặp sự cố. Trước khi đầu tư, cần đánh giá khả năng chịu đựng rủi ro, mục tiêu nắm giữ, thời hạn đầu tư và nguồn thanh khoản dự phòng. Không nên sử dụng toàn bộ khoản tiền đang cần cho các mục tiêu ngắn hạn để mua tài sản thế chấp số.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Mua tài sản thế chấp số trên sàn giao dịch có được bảo đảm thanh khoản gần như tiền gửi không?

Không hoàn toàn. Tài sản thế chấp số vẫn có rủi ro tín dụng, rủi ro lãi suất và rủi ro thanh khoản. Mức độ thanh khoản còn phụ thuộc vào quy mô giao dịch, biên độ giá mua – bán và khả năng lưu ký của thành viên giao dịch.

Hỏi: Tài sản thế chấp số đã niêm yết có thể rút tiền trước ngày đáo hạn không?

Nhà đầu tư có thể bán lại tài sản trên thị trường thứ cấp nếu tồn tại giao dịch và mức giá phù hợp. Tuy nhiên, việc bán được không bảo đảm thu hồi đầy đủ số tiền gốc nếu giá thị trường đã biến động xuống thấp hơn giá mua.

Hỏi: Phí giao dịch tài sản thế chấp số được tính như thế nào?

Phí thường gồm phí đăng ký giao dịch, phí lưu ký, phí chuyển nhượng và các khoản phí liên quan đến thanh toán. Mức phí cụ thể phụ thuộc vào quy định của sàn giao dịch, thành viên giao dịch và loại tài sản; nhà đầu tư nên xem biểu phí trước khi đặt lệnh.

Nội dung mang tính tham khảo cho mục tiêu học tập và thi tuyển dụng, không thay thế tư vấn chuyên môn về đầu tư hoặc pháp lý.

Kiến thức này có trong đề thi tuyển dụng ngân hàng

Luyện thi với đề mô phỏng thực tế, chấm điểm tức thì

Thuật ngữ liên quan

A

AI trong ngân hàng (Artificial Intelligence in Banking)

Nghiệp vụ ngân hàng

AI trong ngân hàng (Artificial Intelligence in Banking) là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo — bao gồm

A

AML — Phòng chống rửa tiền (Anti-Money Laundering)

Nghiệp vụ ngân hàng

AML (Anti-Money Laundering — Phòng chống rửa tiền) là tổng hợp các biện pháp pháp lý, quy trình và h

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Anh là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Anh là AUM — Assets Under Management. Thuật ngữ ngân hàng song ngữ

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Hàn là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Hàn là AUM — 운용자산규모(운용자산규모). Thuật ngữ ngân hàng song ngữ Việt-Hàn.

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Nhật là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Nhật là AUM — 運用資産残高(うんようしさんざんだか). Thuật ngữ ngân hàng song ngữ Việ

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Trung là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Trung là AUM — 资产管理规模(zīchǎn guǎnlǐ guīmó). Thuật ngữ ngân hàng son

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Tây Ban Nha là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Tây Ban Nha là AUM — Activos Bajo Gestión. Thuật ngữ ngân hàng song

A

Acq

Nghiệp vụ ngân hàng

Acq là thuật ngữ phổ biến trong lĩnh vực ngân hàng tài chính.

A
Agribank

Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung câu hỏi trên thithu.com chỉ mang tính chất luyện tập và tham khảo, không đại diện cho đề thi chính thức của bất kỳ tổ chức nào. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về kết quả thi thực tế của người dùng.