Bỏ qua điều hướng

Bảo lãnh thanh toán hợp đồng mua bán hàng hóa là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

Bảo lãnh thanh toán hợp đồng mua bán hàng hóa

Bảo lãnh thanh toán hợp đồng mua bán hàng hóa là bảo lãnh do ngân hàng phát hành theo yêu cầu của bên mua hoặc bên bán, nhằm bảo đảm việc thanh toán đầy đủ, đúng hạn các khoản tiền phát sinh từ hợp đồng mua bán hàng hóa. Khi bên mua không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, ngân hàng bảo lãnh sẽ hoàn trả số tiền theo cam kết trong hợp đồng bảo lãnh, thay cho bên mua, sau đó ngân hàng có quyền yêu cầu bên mua hoàn trả lại. Đây là công cụ tài trợ thương mại phổ biến trong hoạt động mua bán hàng hóa, đặc biệt đối với các giao dịch giá trị lớn, giao dịch nội địa xuất khẩu hoặc giao dịch giữa doanh nghiệp với các đối tác chưa có quan hệ tín dụng lâu dài.

Mục đích và vai trò

Bảo lãnh thanh toán hợp đồng mua bán hàng hóa giúp các bên giao dịch giảm thiểu rủi ro không thu được tiền. Với bên bán, bảo lãnh tạo nguồn thu được bảo đảm từ ngân hàng, giúp họ yên tâm giao hàng trước khi nhận đủ tiền. Với bên mua, bảo lãnh thay thế một phần vốn tự có, cho phép doanh nghiệp tiếp cận hàng hóa và tiếp tục sản xuất mà không phải thanh toán toàn bộ trước. Với ngân hàng, đây là sản phẩm tạo doanh thu phí bảo lãnh đồng thời thể hiện năng lực cấp tín dụng và quản lý rủi ro khách hàng.

Đối tượng sử dụng phổ biến

Bảo lãnh thanh toán hợp đồng mua bán hàng hóa thường được sử dụng bởi doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp thương mại, công ty xuất nhập khẩu và các đơn vị làm nhiệm vụ cung cấp hàng hóa theo hợp đồng. Với các giao dịch xuất nhập khẩu, bảo lãnh thanh toán có thể đi kèm bảo lãnh thanh toán ngoại thương, được cấp theo thẩm quyền của ngân hàng và tuân thủ quy định về bảo lãnh ngoại thương hiện hành. Ngân hàng thường yêu cầu người mua phải có uy tín tín dụng, năng lực tài chính phù hợp hoặc bổ sung tài sản bảo đảm.

Các bên liên quan

  • Bên mua: người mua hàng hóa, đồng thời là chủ thể được bảo lãnh, có nghĩa vụ thanh toán các khoản đến hạn.
  • Bên bán: chủ hàng hoặc nhà cung cấp hàng hóa, là bên được hưởng lợi ích từ bảo lãnh khi người mua không thanh toán.
  • Ngân hàng bảo lãnh: tổ chức tín dụng phát hành bảo lãnh, cam kết hoàn trả tiền khi phát sinh nghĩa vụ bảo đảm.
  • Bên bảo lãnh: cá nhân hoặc tổ chức đứng ra bảo lãnh nghĩa vụ thanh toán của bên mua, thường là công ty mẹ, công ty liên doanh hoặc lãnh đạo doanh nghiệp.
  • Bên thụ hưởng: bên được hưởng quyền yêu cầu ngân hàng thực hiện cam kết bảo lãnh, có thể là bên bán hoặc bên bảo lãnh trong các cấu trúc bảo lãnh đồng thời.

Điều kiện phát hành và mức phí

Ngân hàng xem xét phát hành bảo lãnh dựa trên hồ sơ năng lực tài chính của người mua, tính chất hàng hóa, giá trị hợp đồng, cơ chế bảo đảm bổ sung và lịch sử thực hiện nghĩa vụ. Thông thường, bảo lãnh được cấp trong một khoảng thời gian xác định, tối đa không vượt quá thời hạn thực hiện nghĩa vụ của hợp đồng mua bán, và phí bảo lãnh được tính theo tỷ lệ phần trăm trên giá trị bảo lãnh theo thời gian. Ví dụ, với giá trị bảo lãnh 5 tỷ đồng và thời hạn 6 tháng, mức phí thường được ấn định trên cơ sở giá trị bảo lãnh, trong khuôn khổ biểu phí của ngân hàng.

Cơ chế thực hiện khi người mua vi phạm

Khi bên mua không thanh toán đúng hạn, bên thụ hưởng có quyền gửi yêu cầu đòi bảo lãnh kèm các chứng từ chứng minh vi phạm. Ngân hàng tiến hành xác minh điều kiện phát sinh nghĩa vụ bảo đảm; nếu đúng, ngân hàng hoàn trả tiền cho bên thụ hưởng trong thời hạn được thỏa thuận trong hợp đồng bảo lãnh. Sau đó, ngân hàng gửi yêu cầu hoàn trả cho bên mua và bên bảo lãnh, áp dụng biện pháp xử lý tài sản bảo đảm theo quy trình quản lý tài sản và truy đòi công nợ. Nếu bên bảo lãnh không tác động được, ngân hàng có thể thực hiện quyền truy đòi theo thủ tục pháp lý phù hợp.

Rủi ro cần lưu ý

Rủi ro lớn nhất đối với ngân hàng là khả năng người mua và bên bảo lãnh không có khả năng chi trả sau khi ngân hàng đã hoàn trả nghĩa vụ. Ngoài ra còn có rủi ro hàng hóa không đạt chất lượng, vi phạm hợp đồng thương mại, thị trường biến động làm giá trị hàng hóa suy giảm và rủi ro bên thụ hưởng sử dụng bảo lãnh không đúng mục đích. Vì vậy, ngân hàng thường áp dụng đồng thời nhiều biện pháp kiểm soát như giới hạn tỷ lệ bảo lãnh trên vốn tự có của người mua, yêu cầu tài sản bảo đảm, điều kiện cấp ký quỹ và cơ chế bảo lãnh đồng thời.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Bảo lãnh thanh toán hợp đồng mua bán hàng hóa khác gì với bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ tài chính? Bảo lãnh thanh toán tập trung bảo đảm việc trả tiền hàng hóa theo hợp đồng mua bán, thường xuất phát từ giao dịch thương mại cụ thể, có mối liên hệ trực tiếp với hàng hóa giao dịch. Bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ tài chính rộng hơn, thường áp dụng cho các nghĩa vụ tiền gửi, cho vay hoặc bảo đảm các khoản nợ không gắn với một hợp đồng thương mại cụ thể.

Hỏi: Trong trường hợp nào người mua không cần trả phí bảo lãnh? Phí bảo lãnh thường được ngân hàng thu theo tỷ lệ phần trăm trên giá trị bảo lãnh theo thời gian. Tuy nhiên, ngân hàng có thể miễn hoặc giảm phí đối với khách hàng có uy tín tín dụng tốt, doanh nghiệp thân thiết, hoặc khi người mua cung cấp tài sản bảo đảm đủ mạnh. Các điều kiện này phụ thuộc vào chính sách từng ngân hàng và kết quả thẩm định hồ sơ.

Hỏi: Bên bảo lãnh có phải là người thanh toán thay cho bên mua không? Về mặt pháp lý, ngân hàng bảo lãnh là bên chịu trách nhiệm hoàn trả trước cho bên thụ hưởng khi nghĩa vụ bảo đảm phát sinh. Sau đó, ngân hàng có quyền yêu cầu bên mua hoàn trả lại, đồng thời truy đòi bên bảo lãnh nếu bên mua không thực hiện nghĩa vụ. Bên bảo lãnh vì vậy chịu trách nhiệm về nghĩa vụ tài chính trong phạm vi cam kết đã giao.

Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý hoặc tư vấn tài chính chuyên nghiệp.

Kiến thức này có trong đề thi tuyển dụng ngân hàng

Luyện thi với đề mô phỏng thực tế, chấm điểm tức thì

Thuật ngữ liên quan

A

AI trong ngân hàng (Artificial Intelligence in Banking)

Nghiệp vụ ngân hàng

AI trong ngân hàng (Artificial Intelligence in Banking) là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo — bao gồm

A

AML — Phòng chống rửa tiền (Anti-Money Laundering)

Nghiệp vụ ngân hàng

AML (Anti-Money Laundering — Phòng chống rửa tiền) là tổng hợp các biện pháp pháp lý, quy trình và h

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Anh là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Anh là AUM — Assets Under Management. Thuật ngữ ngân hàng song ngữ

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Hàn là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Hàn là AUM — 운용자산규모(운용자산규모). Thuật ngữ ngân hàng song ngữ Việt-Hàn.

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Nhật là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Nhật là AUM — 運用資産残高(うんようしさんざんだか). Thuật ngữ ngân hàng song ngữ Việ

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Trung là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Trung là AUM — 资产管理规模(zīchǎn guǎnlǐ guīmó). Thuật ngữ ngân hàng son

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Tây Ban Nha là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Tây Ban Nha là AUM — Activos Bajo Gestión. Thuật ngữ ngân hàng song

A

Acq

Nghiệp vụ ngân hàng

Acq là thuật ngữ phổ biến trong lĩnh vực ngân hàng tài chính.

B
BIDV

Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung câu hỏi trên thithu.com chỉ mang tính chất luyện tập và tham khảo, không đại diện cho đề thi chính thức của bất kỳ tổ chức nào. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về kết quả thi thực tế của người dùng.