Bỏ qua điều hướng

Cho vay tài trợ chuỗi cung ứng (Supply Chain Finance) là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

Cho vay tài trợ chuỗi cung ứng (Supply Chain Finance)

Cho vay tài trợ chuỗi cung ứng là dịch vụ tài trợ tín dụng dành cho các doanh nghiệp tham gia vào chuỗi cung ứng, trong đó ngân hàng cung cấp vốn vay hoặc bảo lãnh để doanh nghiệp đáp ứng nghĩa vụ thanh toán đúng hạn đối với nhà cung cấp hoặc khách hàng, dựa trên các khoản phải thu, hợp đồng mua bán hoặc chứng từ thương mại hợp lệ. Dịch vụ này thường được triển khai theo ba hình thức cơ bản: cho vay trực tiếp cho nhà cung cấp, cho vay không hoàn trả đối với doanh nghiệp mua bán và gia hạn khoản phải thu cho khách hàng.

Khác với cho vay thông thường dựa trên hồ sơ tín dụng doanh nghiệp, sản phẩm này tiếp cận khách hàng thông qua chính chuỗi giao dịch: ngân hàng tận dụng dữ liệu về lịch sử mua bán, quy mô giao dịch và mức độ tin cậy giữa các bên để đánh giá rủi ro. Nhờ đó, các doanh nghiệp vừa và nhỏ — vốn thường khó tiếp cập nguồn tín dụng ngắn hạn — có thể được hỗ trợ thanh khoản khi cần vốn để mua nguyên liệu, sản xuất hoặc giao hàng.

Đặc điểm cấu trúc sản phẩm

Mô hình cung ứng tài trợ chuỗi cung ứng thường có bốn chủ thể: ngân hàng tài trợ, doanh nghiệp bán hàng (người mua), doanh nghiệp mua hàng (người bán) và bên xác nhận nghĩa vụ thanh toán như công ty bảo hiểm hoặc tổ chức tín dụng. Người mua có thể giữ nguyên quan hệ mua bán với nhà cung cấp, hoặc thông báo cho nhà cung cấp rằng khoản nợ sẽ được thanh toán bởi ngân hàng.

Ví dụ, một nhà sản xuất thực phẩm nợ nhà cung cấp nguyên liệu 500 triệu đồng đến hạn trong 30 ngày. Thay vì chờ đối tác chi trả sau 60 ngày, nhà sản xuất có thể đề nghị ngân hàng chi trả trước 500 triệu đồng cho nhà cung cấp, rồi ngân hàng thu hồi khoản nợ từ nhà sản xuất khi đến hạn. Nhà cung cấp nhận tiền sớm, còn nhà sản xuất có thêm khoảng vốn lưu động.

Yêu cầu điều kiện tín dụng

Điều kiện cấp tín dụng trong sản phẩm này khác biệt so với phương thức cho vay thông thường. Thay vì yêu cầu tài sản bảo đảm, ngân hàng thường dựa vào năng lực thanh toán của bên mua và giá trị khoản phải thu. Một số yếu tố được xem xét gồm: uy tín doanh nghiệp, tỷ lệ đơn hàng trong chuỗi, chu kỳ chuyển đổi tiền mặt, lịch sử thanh toán đúng hạn và mức độ tập trung khách hàng.

Đối với nhà cung cấp, tiêu chuẩn có thể đơn giản hơn vì họ có lợi ích từ mối quan hệ mua bán tiếp tục với khách hàng. Người bán cũng cần đáp ứng điều kiện như lịch sử giao dịch với doanh nghiệp mua hàng, quy mô doanh thu ổn định và khả năng chứng minh nguồn gốc khoản phải thu.

Quy trình triển khai giao dịch

Quy trình điển hình gồm năm bước. Bước đầu, doanh nghiệp mua hàng thiết lập kế hoạch tài trợ chuỗi cung ứng và xác định các nhà cung cấp đủ điều kiện tham gia. Tiếp theo, ngân hàng thẩm định hồ sơ và xây dựng khung ưu đãi tín dụng cho từng bên. Khi phát sinh giao dịch mua bán, nhà cung cấp gửi hồ sơ chứng từ và yêu cầu tài trợ thanh toán. Ngân hàng kiểm tra chứng từ, giải ngân theo thỏa thuận và ghi nhận khoản phải thu từ doanh nghiệp mua hàng. Cuối cùng, ngân hàng thu hồi gốc và lãi khi đến hạn.

Hồ sơ thường bao gồm: hợp đồng mua bán, hóa đơn, phiếu giao hàng, biên bản giao nhận, chứng từ thanh toán và thông báo trả nợ của doanh nghiệp mua hàng. Tùy quy mô giao dịch, ngân hàng có thể áp dụng mức hạn mức tín dụng theo từng nhà cung cấp thay vì kiểm tra từng đơn hàng.

Lợi ích và rủi ro cần đánh giá

Đối với doanh nghiệp mua hàng, lợi ích chính là cải thiện dòng tiền, giảm áp lực thanh toán và kéo dài thời gian trả nợ cho nhà cung cấp mà không phải đàm phán lại từng khoản. Đối với nhà cung cấp, dịch vụ này giúp nhận tiền sớm, giảm rủi ro thu hồi công nợ và củng cố quan hệ hợp tác. Ngân hàng có thể mở rộng danh mụng khách hàng, tăng doanh thu phí dịch vụ và đồng thời nắm giữ thông tin giao dịch sâu hơn so với các khoản vay tiêu dùng.

Rủi ro cần kiểm soát gồm: rủi ro tín dụng doanh nghiệp mua hàng không hoàn trả đúng hạn, rủi ro tập trung khi số lượng khách hàng lớn trong chuỗi không đa dạng, rủi ro gian lận trong chứng từ mua bán và rủi ro pháp lý khi chuyển nhượng quyền thu hồi nợ chưa được thống nhất rõ ràng giữa các bên.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Sản phẩm này khác gì với cho vay tín dụng thông thường về hình thức bảo đảm? Cho vay thông thường thường yêu cầu tài sản bảo đảm như bất động sản, phương tiện vận tải hoặc giấy tờ có giá. Trong tài trợ chuỗi cung ứng, ngân hàng dựa chủ yếu vào giá trị khoản phải thu từ chuỗi giao dịch và năng lực thanh toán của doanh nghiệp mua hàng, đồng thời có sự tham gia của bên thứ ba như công ty bảo hiểm tín dụng.

Hỏi: Khi nào doanh nghiệp nên chọn tài trợ chuỗi cung ứng thay vì vay hạn mức tín dụng? Khi doanh nghiệp đã có hạn mức tín dụng nhưng vẫn thiếu thanh khoản để trả nhà cung cấp đúng hạn, hoặc khi cần duy trì chu kỳ thanh toán mà không muốn tăng đòn bẩy tài chính. Sản phẩm này cũng phù hợp khi doanh nghiệp muốn rút ngắn chu kỳ chuyển đổi tiền mặt trong toàn chuỗi, thay vì tập trung vào một đối tác mua hàng duy nhất.

Hỏi: Ai là bên trả lãi và rủi ro không thu hồi được khoản nợ trong giao dịch này? Tùy thỏa thuận hợp đồng, doanh nghiệp mua hàng thường là bên chịu chi phí tài trợ và chịu trách nhiệm hoàn trả khoản vốn cùng lãi. Trong mô hình có sự tham gia của tổ chức bảo hiểm tín dụng hoặc bên xác nhận nghĩa vụ, một phần rủi ro được phân tán sang bên thứ ba để tạo điều kiện tiếp cận vốn tốt hơn cho nhà cung cấp.

Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn.

Kiến thức này có trong đề thi tuyển dụng ngân hàng

Luyện thi với đề mô phỏng thực tế, chấm điểm tức thì

Thuật ngữ liên quan

A

AI trong ngân hàng (Artificial Intelligence in Banking)

Nghiệp vụ ngân hàng

AI trong ngân hàng (Artificial Intelligence in Banking) là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo — bao gồm

A

AML — Phòng chống rửa tiền (Anti-Money Laundering)

Nghiệp vụ ngân hàng

AML (Anti-Money Laundering — Phòng chống rửa tiền) là tổng hợp các biện pháp pháp lý, quy trình và h

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Anh là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Anh là AUM — Assets Under Management. Thuật ngữ ngân hàng song ngữ

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Hàn là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Hàn là AUM — 운용자산규모(운용자산규모). Thuật ngữ ngân hàng song ngữ Việt-Hàn.

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Nhật là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Nhật là AUM — 運用資産残高(うんようしさんざんだか). Thuật ngữ ngân hàng song ngữ Việ

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Trung là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Trung là AUM — 资产管理规模(zīchǎn guǎnlǐ guīmó). Thuật ngữ ngân hàng son

A

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Tây Ban Nha là gì?

Nghiệp vụ ngân hàng

AUM — Tổng tài sản quản lý tiếng Tây Ban Nha là AUM — Activos Bajo Gestión. Thuật ngữ ngân hàng song

A

Acq

Nghiệp vụ ngân hàng

Acq là thuật ngữ phổ biến trong lĩnh vực ngân hàng tài chính.

B
BIDV

Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung câu hỏi trên thithu.com chỉ mang tính chất luyện tập và tham khảo, không đại diện cho đề thi chính thức của bất kỳ tổ chức nào. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về kết quả thi thực tế của người dùng.