Bỏ qua điều hướng

Quy trình cấp tín dụng là gì?

Thuật ngữ chung

Quy trình cấp tín dụng

Quy trình cấp tín dụng là trình tự nghiệp vụ được ngân hàng thiết lập để xử lý yêu cầu vay vốn của khách hàng, từ khâu tiếp nhận hồ sơ đến khoản giải ngân và theo dõi sau giải ngân. Một quy trình chuẩn thường gồm các bước: tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ; thẩm định hồ sơ về năng lực tài chính, lịch sử tín dụng và mục đích sử dụng vốn; xây dựng phương án tín dụng cùng cấu trúc khoản vay (mức vốn, kỳ hạn, lãi suất, phương thức trả nợ, tài sản bảo đảm); trình duyệt theo thẩm quyền; ký hợp đồng và hoàn thiện hồ sơ sau ký; giải ngân; cuối cùng là theo dõi, giám sát khoản vay và xử lý nếu có vi phạm.

Quy trình này không phải một dải thủ tục cố định cho mọi sản phẩm, mà được thiết kế theo phân khúc khách hàng (cá nhân, doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp lớn, ngành nghề cụ thể), theo mức độ rủi ro và theo quy mô khoản vay. Với các khoản vay lớn hoặc rủi ro cao, quy trình thường bổ sung các bước kiểm tra của Hội đồng tín dụng hoặc cấp quản lý cấp cao hơn.

Các bước trong quy trình cấp tín dụng

Bước 1 — Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ: Khách hàng nộp hồ sơ tại quầy hoặc qua kênh số. Cán bộ tiếp nhận kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ trước khi ghi nhận: giấy tờ tùy thân (căn cước, hộ khẩu hoặc giấy phép doanh nghiệp), sổ hộ khẩu hoặc giấy đăng ký doanh nghiệp, báo cáo tài chính và báo cáo thuế đối với khách hàng doanh nghiệp, hồ sơ bảo đảm. Hồ sơ thiếu hoặc không hợp lệ thường được từ chối tiếp nhận hoặc yêu cầu bổ sung.

Bước 2 — Thẩm định: Thẩm định viên kiểm tra năng lực tài chính thông qua báo cáo thu nhập, báo cáo lưu chuyển tiền tệ, hồ sơ vay vốn tại các tổ chức tín dụng khác, lịch sử dữ liệu tín dụng của khách hàng. Đồng thời đánh giá mục đích vay, mức độ khả thi của phương án kinh doanh và rủi ro ngành nghề.

Bước 3 — Xây dựng phương án tín dụng: Xác định mức vốn, kỳ hạn, lãi suất, phương thức trả nợ (trả góp, trả một lần đáo hạn, xích lợi nhận kỳ), tỷ lệ tài sản bảo đảm và biện pháp bảo đảm phù hợp với khách hàng và sản phẩm.

Bước 4 — Trình duyệt: Phương án tín dụng được trình theo thẩm quyền phân cấp: cán bộ tín dụng, Trưởng/Phó phòng tín dụng, Hội đồng tín dụng, Ban điều hành, tuỳ quy mô khoản vay. Kết quả trình duyệt có thể là phê duyệt, phê duyệt có điều kiện, hoặc từ chối.

Bước 5 — Ký hợp đồng và hoàn thiện hồ sơ sau ký: Ký hợp đồng tín dụng, hợp đồng bảo đảm, thỏa thuận bảo đảm; công chứng, đăng ký tài sản bảo đảm tại cơ quan đăng ký giao dịch bảo đảm theo quy định hiện hành; thuế phí, phí bảo đảm.

Bước 6 — Giải ngân: Giải ngân theo điều kiện hợp đồng, thường giải ngân một lần hoặc theo tiến độ khi có công trình, dự án; khách hàng nhận vốn trên tài khoản, trừ nợ đầu tiên để trả phí và lãi phạt trễ hạn nếu có.

Bước 7 — Theo dõi và xử lý sau giải ngân: Kiểm tra việc sử dụng vốn đúng mục đích, giám sát tình hình tài chính khách hàng định kỳ, theo dõi tỷ lệ nợ thuộc hạn của khách hàng, cảnh báo khi có biểu hiện chậm trả, đề xuất biện pháp xử lý như cơ cấu lại khoản vay, thu hồi tài sản bảo đảm, bán nợ.

Phân quyền thẩm định và phê duyệt

Mỗi ngân hàng ban hành quy chế phân cấp thẩm quyền riêng, thường gắn với mức khoản vốn. Ví dụ một quy chế phổ biến: khoản vay dưới 500 triệu đồng do Trưởng phòng Tín dụng trực tiếp phê duyệt; từ 500 triệu đến 3 tỷ đồng trình Hội đồng tín dụng cấp chi nhánh; trên 3 tỷ đồng trình Hội đồng tín dụng trung ương. Ngưỡng cụ thể tùy từng tổ chức tín dụng và thay đổi theo chính sách quản trị rủi ro.

Điểm cần lưu ý khi thi tuyển: thẩm định viên có trách nhiệm chủ động đề xuất phương án, còn người phê duyệt giữ vai trò quyết định. Cán bộ tín dụng trả lời về hồ sơ phải nắm rõ lịch sử tín dụng của khách hàng trên hệ thống CIC (Trung tâm lưu trữ lịch sử tín dụng của Ngân hàng Nhà nước), vì từ năm 2020 toàn bộ hoạt động tín dụng của khách hàng cá nhân, doanh nghiệp đều được CIC ghi nhận.

Hồ sơ sau ký và trước giải ngân

Đây là bước thường bị bỏ qua trong câu trả lời của ứng viên, nhưng là điểm phân biệt giữa ứng viên có kinh nghiệm và ứng viên chỉ học lý thuyết. Hồ sơ sau ký phải có:

  • Hợp đồng tín dụng và các phụ lục đã ký đầy đủ, đúng thẩm quyền;
  • Hồ sơ bảo đảm: giấy chứng nhận quyền sử dụng tài sản, hợp đồng bảo đảm, biên bản bảo đảm, giấy ủy quyền, hồ sơ tài sản cầm giữ;
  • Đăng ký tài sản bảo đảm tại cơ quan đăng ký giao dịch bảo đảm (Văn phòng đăng ký đất đai) hoặc cơ quan đăng ký tàu thuyền, phương tiện giao thông có động cơ;
  • Chứng minh tài khoản nhận vốn, công chứng chữ ký;
  • Bằng chứng đã thanh toán phí bảo đảm, thuế phí;
  • Phê duyệt cuối cùng của cấp thẩm quyền và bảng theo dõi giải ngân.

Khi hồ sơ sau ký chưa hoàn thiện, ngân hàng không được giải ngân. Đây là nguyên tắc kiểm soát để hạn chế sai sót, tổn thất tín dụng.

Giải ngân và theo dõi sau giải ngân

Giải ngân thực hiện theo hợp đồng: có thể giải ngân một lần toàn bộ, chia nhiều lần theo giai đoạn, hoặc theo hạn mức thấu chi. Trước khi giải ngân, ngân hàng kiểm tra lại các điều kiện: hồ sơ đầy đủ, tài sản bảo đảm đã được đăng ký, các khoản nợ đến hạn chưa có — theo quy định của Ngân hàng Nhà nước về việc không giải ngân khi khách hàng có nợ đến hạn.

Sau giải ngân, việc theo dõi gồm: xác minh mục đích sử dụng vốn với các khoản vay lớn; đối chiếu định kỳ báo cáo tài chính doanh nghiệp; theo dõi tỷ lệ nợ thuộc hạn; xếp hạng tín dụng nội bộ; cảnh báo trước khi khách hàng vỡ nợ; và áp dụng quy trình xử lý nợ xấu khi phát sinh vi phạm: nhắc nợ, cơ cấu lại khoản vay, tăng cường tài sản bảo đảm, thu hồi và bán nợ theo quy định hiện hành về quản lý, xử lý tài sản bảo đảm.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Khách hàng có nợ đến hạn tại ngân hàng thì có được vay vốn mới không? Theo quy định hiện hành của Ngân hàng Nhà nước về hoạt động ngân hàng và việc cho vay, khi khách hàng có nghĩa vụ đến hạn thì không được giải ngân khoản vay mới. Vì vậy trước khi giải ngân, cán bộ tín dụng phải tra cứu hệ thống và xác minh khách hàng không có nợ đến hạn tại chính ngân hàng; nếu phát hiện vi phạm thì phải xử lý nợ cũ trước.

Hỏi: Khách hàng doanh nghiệp không có tài sản bảo đảm thì ngân hàng có cho vay không? Được, nếu ngân hàng chấp nhận rủi ro và xây dựng được phương án bảo đảm khác, ví dụ bảo lưu kỳ quỹ, bảo lưu dòng tiền, bảo đảm bằng uy tín ban lãnh đạo, hay theo dõi mức độ nợ của doanh nghiệp trong hệ thống CIC. Tuy nhiên mức vốn thường bị giới hạn hơn và lãi suất cao hơn so với khoản vay có tài sản bảo đảm, đồng thời phải có phương án thu hồi vốn khác đã được phê duyệt.

Hỏi: Trong trường hợp khách hàng có nhiều người cùng ký hợp đồng, ai chịu trách nhiệm trả nợ? Các bên ký hợp đồng tín dụng là các bên nợ chính, còn người ký vay vốn là người chịu nghĩa vụ trả nợ. Ngân hàng xác định rõ tư cách của từng bên trong hợp đồng: bên vay, bên bảo đảm, bên được bảo đảm; cơ chế liên đới trách nhiệm được thể hiện rõ trên hợp đồng để thu hồi vốn khi phát sinh vi phạm.

Nội dung mang tính tham khảo cho mục đích học tập và luyện tập nghiệp vụ, không thay thế hướng dẫn của tổ chức tín dụng hoặc tư vấn pháp lý chuyên nghiệp.

Kiến thức này có trong đề thi tuyển dụng ngân hàng

Luyện thi với đề mô phỏng thực tế, chấm điểm tức thì

B
BIDV

Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung câu hỏi trên thithu.com chỉ mang tính chất luyện tập và tham khảo, không đại diện cho đề thi chính thức của bất kỳ tổ chức nào. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về kết quả thi thực tế của người dùng.