Đánh giá giá trị doanh nghiệp
Đánh giá giá trị doanh nghiệp (Business Valuation / Company Valuation) là quy trình phân tích, ước tính toàn diện giá trị kinh tế của một doanh nghiệp tại một thời điểm xác định, dựa trên hệ thống phương pháp định lượng và định tính được thừa nhận trong thực tiễn tài chính quốc tế và Việt Nam. Trong ngân hàng đầu tư, kết quả định giá là đầu vào bắt buộc cho hầu hết các giao dịch M&A (mua bán & sáp nhập), IPO (phát hành cổ phiếu ra công chúng), tái cơ cấu vốn, thế chấp tài sản quy mô lớn, hoặc đàm phán giữa các cổ đông chiến lược. Giá trị ước tính thường được biểu thị bằng một khoảng (low–mid–high) thay vì một con số duy nhất, phản ánh mức độ chắc chắn của các giả định đầu vào.
Các phương pháp định giá phổ biến
Trong thực tiễn ngân hàng đầu tư tại Việt Nam, ba nhóm phương pháp được sử dụng song song và đối chiếu chéo:
1. Phương pháp dòng tiền chiết khấu (DCF – Discounted Cash Flow) Xác định giá trị doanh nghiệp bằng cách chiết khấu dòng tiền tự do (FCFF – Free Cash Flow to Firm) về hiện tại với chi phí sử dụng vốn bình quân gia quyền (WACC). Phương pháp này phù hợp với doanh nghiệp có dòng tiền ổn định, có thể dự phóng được trong ít nhất 5 năm. Ví dụ: định giá một công ty sản xuất thực phẩm có doanh thu 2.000 tỷ đồng/năm, biên EBITDA ổn định quanh 15%, WACC 12%.
2. Phương pháp so sánh hệ số (Trading Comparables) So sánh doanh nghiệp mục tiêu với các công ty niêm yết cùng ngành trên sàn UPCOM, HOSE hoặc quốc tế, thông qua các hệ số P/E, EV/EBITDA, P/B, EV/Sales. Các hệ số ngành thường được tham chiếu từ Bloomberg, CapitalIQ hoặc báo cáo phân tích của các CTCK lớn như SSI, VNDirect, HSC.
**3. Phương pháp giao dịc