Bỏ qua điều hướng

Phương pháp định giá Gia Peirce là gì?

Thuật ngữ chung

Phương pháp định giá Gia Peirce

Phương pháp định giá Gia Peirce, hay Phương pháp Phân tích Dòng tiền Chiết khấu có Tăng trưởng, là phương pháp ước tính giá trị doanh nghiệp dựa trên dòng tiền tự do trong giai đoạn dự báo rõ ràng và giá trị doanh nghiệp còn lại tại cuối giai đoạn. Dòng tiền tự do trong giai đoạn dự báo được chiết khấu về hiện tại; giá trị doanh nghiệp còn lại được xác định bằng cách chiết khấu dòng tiền tự do dự kiến của giai đoạn ổn định sau giai đoạn dự báo, với mức chiết khấu xuất phát từ giá trị tăng trưởng dài hạn.

Phương pháp này được phát triển bởi nhà phân tích tài chính Michael J. Peirce và phù hợp với các doanh nghiệp có đặc điểm: mức lợi nhuận đang thay đổi, có chu kỳ kinh doanh rõ ràng hoặc chu kỳ tăng trưởng có thể dự báo. Đối với doanh nghiệp ổn định và có dòng tiền tự do tương đối đều, phương pháp này có thể cho ra kết quả tương tự các phương pháp định giá dòng tiền khác.

Công thức cốt lõi của phương pháp như sau:

Giá trị doanh nghiệp = Giá trị hiện tại của dòng tiền tự do giai đoạn dự báo + Giá trị hiện tại của giá trị doanh nghiệp còn lại tại cuối giai đoạn dự báo

Trong đó, dòng tiền tự free được ước tính theo công thức:

Dòng tiền tự do = Lợi nhuận sau thuế + Khấu hao và chi phí phi tiền mặt − Chi phí vốn lưu động − Chi đầu tư vốn cố định

Giá trị doanh nghiệp còn lại tại cuối giai đoạn dự báo được tính như sau:

Giá trị doanh nghiệp còn lại = Dòng tiền tự do năm cuối giai đoạn dự báo × (1 + g) ÷ (k − g)

Trong công thức trên:

  • g là tỷ lệ tăng trưởng dài hạn của dòng tiền tự do.
  • k là tỷ suất chiết khấu hoặc chi phí vốn của doanh nghiệp.
  • k − g là mức vượt trội của tỷ suất chiết khấu so với tỷ lệ tăng trưởng.

Điều kiện quan trọng là k phải lớn hơn g. Nếu không, phương pháp không tạo ra giá trị hữu ích vì mô hình tăng trưởng vô hạn về mặt toán học không có giá trị. Khi áp dụng thực tế, cần ưu tiên mức tăng trưởng dài hạn không vượt quá mức tăng trưởng kinh tế dài hạn được sử dụng trong dự báo, nhằm hạn chế việc định giá quá mức.

Cách áp dụng phương pháp Gia Peirce trong phân tích doanh nghiệp

Quy trình thường được thực hiện theo bốn bước:

  1. Xác định giai đoạn dự báo rõ ràng: chọn khoảng thời gian phù hợp với chu kỳ kinh doanh, chẳng hạn từ năm thứ hai đến năm thứ năm nếu năm đầu đang chịu tác động bất thường.
  2. Ước tính dòng tiền tự do: dự báo lợi nhuận sau thuế, khấu hao, chi phí phi tiền mặt, nhu cầu vốn lưu động và vốn cố định cho từng năm.
  3. Tính giá trị doanh nghiệp còn lại: xác định dòng tiền tự do của giai đoạn ổn định tiếp theo, tỷ lệ tăng trưởng dài hạn và tỷ suất chiết khấu.
  4. Chiết khấu toàn bộ dòng tiền về hiện tại: cộng giá trị hiện tại của các dòng tiền giai đoạn dự báo và giá trị hiện tại của giá trị doanh nghiệp còn lại.

Ví dụ, giả sử một doanh nghiệp có dòng tiền tự free dự kiến trong ba năm là 30 tỷ đồng, 40 tỷ đồng và 50 tỷ đồng. Tỷ suất chiết khấu là 12%, tỷ lệ tăng trưởng dài hạn là 4%. Giá trị doanh nghiệp còn lại tại cuối năm thứ ba được tính:

50 × (1 + 4%) ÷ (12% − 4%) = 650 tỷ đồng

Nếu giá trị hiện tại của ba dòng tiền dự báo lần lượt là khoảng 26,79 tỷ đồng, 31,89 tỷ đồng và 35,71 tỷ đồng, thì giá trị hiện tại của giá trị doanh nghiệp còn lại là khoảng 455 tỷ đồng. Tổng giá trị doanh nghiệp theo phương pháp Gia Peirce xấp xỉ 549 tỷ đồng, trước khi cộng hoặc trừ các khoản như tiền mặt, nợ vay và lợi ích cổ đông thiểu số tùy theo mục đích định giá.

Ưu điểm và hạn chế của phương pháp Gia Peirce

Ưu điểm

  • Phù hợp với doanh nghiệp có dòng tiền biến động theo chu kỳ, trong đó dòng tiền của một năm đơn lẻ chưa đại diện cho năng lực tạo tiền dài hạn.
  • Tách rõ giá trị giai đoạn dự báo và giá trị dài hạn, giúp người phân tích hiểu rõ nguồn lực tạo giá trị của doanh nghiệp.
  • Có thể điều chỉnh mô hình theo nhiều kịch bản tăng trưởng, chi phí vốn và tốc độ hồi phục.
  • Tạo cơ sở để so sánh định giá giữa các doanh nghiệp có quy mô và đặc điểm tăng trưởng khác nhau khi các giả định được xây dựng tương đồng.

Hạn chế

  • Kết quả nhạy cảm với hai giả định quan trọng là tỷ suất chiết khấu và tỷ lệ tăng trưởng dài hạn. Chỉ cần điều chỉnh nhỏ cũng có thể tạo ra khác biệt lớn về giá trị doanh nghiệp.
  • Việc xác định chính xác dòng tiền tự do giai đoạn dự báo đòi hỏi dự báo chính xác doanh thu, biên lợi nhuận, nhu cầu vốn lưu động và chi đầu tư.
  • Giá trị doanh nghiệp còn lại thường chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giá trị, nên sai số ở giai đoạn dòng tiền ổn định có thể tác động mạnh đến kết quả.
  • Khó áp dụng với doanh nghiệp mới, doanh nghiệp chưa có lịch sử kinh doanh ổn định hoặc doanh nghiệp chưa tạo được dòng tiền tự do dương.
  • Phương pháp chịu ảnh hưởng của các yếu tố vĩ mô như lạm phát, tăng trưởng kinh tế, chi phí vốn và khả năng tăng giá của doanh nghiệp.

Những lưu ý khi sử dụng trong bài thi và thực tế phân tích

Trong bài thi tuyển dụng ngân hàng, ứng viên cần phân biệt rõ đặc điểm riêng của phương pháp Gia Peirce với các mô hình khác. Điểm dễ nhầm nhất là việc đánh giá giá trị doanh nghiệp còn lại bằng công thức tăng trưởng vô hạn ngay tại thời điểm hiện tại, thay vì tính giá trị tại cuối giai đoạn dự báo rồi mới chiết khấu về hiện tại.

Một dự án đầu tư thực hiện theo phương pháp Gia Peirce nên trình bày ít nhất ba nội dung: dòng tiền tự do dự kiến theo từng năm, các giả định về tỷ suất chiết khấu và tăng trưởng dài hạn, kết quả tính giá trị doanh nghiệp còn lại. Nên thực hiện thêm phân tích độ nhạy cảm theo các kịch bản tăng trưởng, chi phí vốn và tốc độ tăng trưởng để tránh kết luận quá cứng nhắc.

Ngoài ra, khi chuyển từ giá trị doanh nghiệp sang giá trị cổ phiếu, cần điều chỉnh theo cấu trúc vốn: cộng tiền và tài sản phi nợ, trừ nợ vay và các nghĩa vụ nợ tương ứng, đồng thời xem xét lợi ích cổ đông thiểu số. Cách điều chỉnh cụ thể phụ thuộc vào phạm vi thuật ngữ doanh nghiệp được sử dụng trong báo cáo định giá.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Vì sao không nên chiết khấu trực tiếp dòng tiền tự do của giai đoạn ổn định về hiện tại khi tính theo phương pháp Gia Peirce?
Dòng tiền của giai đoạn ổn định chỉ xuất hiện sau giai đoạn dự báo. Vì vậy, trước tiên cần tính giá trị doanh nghiệp còn lại tại thời điểm cuối giai đoạn dự báo, sau đó chiết khấu giá trị này về hiện tại cùng với các dòng tiền trước đó. Cách làm trực tiếp như vậy sẽ bỏ sót giá trị thời gian của dòng tiền trong giai đoạn dự báo.

Hỏi: Nếu tỷ suất chiết khấu bằng tỷ lệ tăng trưởng dài hạn thì giá trị doanh nghiệp được xác định như thế nào?
Khi tỷ suất chiết khấu bằng tỷ lệ tăng trưởng, mẫu số của công thức tính giá trị doanh nghiệp còn lại bằng không, nên mô hình không cho ra kết quả có ý nghĩa. Với phương pháp Gia Peirce, cần duy trì tỷ suất chiết khấu lớn hơn tỷ lệ tăng trưởng dài hạn; nếu không, cần điều chỉnh lại giả định hoặc sử dụng phương pháp định giá khác.

Hỏi: Phương pháp Gia Peirce có phù hợp với doanh nghiệp mới chưa có lịch sử kinh doanh không?
Phương pháp này đòi hỏi dự báo dòng tiền tự do trong một giai đoạn đủ dài và xác định dòng tiền của giai đoạn ổn định sau đó. Doanh nghiệp mới thường thiếu cơ sở để dự báo chính xác các chỉ tiêu này, nên có thể sử dụng phương pháp này như một phương án kiểm tra nhưng cần đánh giá rủi ro sai số cao hơn.

Kiến thức này có trong đề thi tuyển dụng ngân hàng

Luyện thi với đề mô phỏng thực tế, chấm điểm tức thì

T
thithu.com

Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung câu hỏi trên thithu.com chỉ mang tính chất luyện tập và tham khảo, không đại diện cho đề thi chính thức của bất kỳ tổ chức nào. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về kết quả thi thực tế của người dùng.