Bỏ qua điều hướng

Định giá định kỳ là gì?

Thuật ngữ chung

Định giá định kỳ

Định giá định kỳ là quá trình xác định lại giá trị thị trường của tài sản bảo đảm theo chu kỳ định kỳ, nhằm phản ánh biến động giá và điều chỉnh mức bảo đảm của khoản vay. Đối với tài sản có tính thanh khoản cao như chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu niêm yết hoặc cổ phiếu giao dịch trên sàn, giá trị có thể được xác định dựa trên giá thị trường tại thời điểm đánh giá. Đối với bất động sản hoặc tài sản không thường xuyên giao dịch, cơ quan quản lý tài sản bảo đảm có thể sử dụng phương pháp so sánh, phương pháp chiết giảm dòng tiền hoặc định giá theo chuyên gia để xác định giá trị hợp lý.

Kết quả định giá được so sánh với giá trị tài sản bảo đảm đã ghi nhận. Nếu giá trị mới thấp hơn, tỷ lệ bảo đảm có thể giảm, dẫn đến yêu cầu bổ sung tài sản bảo đảm hoặc một phần khoản vay bị phân bổ theo quy định của hợp đồng tín dụng. Ngược lại, nếu giá trị tài sản tăng, mức bảo đảm được cải thiện và khách hàng có thể được giải tỏa một phần tài sản bảo đảm, tùy thuộc chính sách của tổ chức tín dụng.

Mục đích của việc định giá định kỳ

Định giá định kỳ giúp tổ chức tín dụng theo dõi chất lượng tài sản bảo đảm và phát hiện sớm nguy cơ suy giảm khả năng bảo đảm. Hoạt động này hỗ trợ quản trị rủi ro tín dụng, xác định giá trị tài sản thực tại thời điểm xét hồ sơ vay và giảm rủi ro sử dụng giá trị tài sản bảo đảm không còn phù hợp.

Quy trình định giá cũng tạo cơ sở để xử lý các trường hợp xảy ra sau khi khoản vay được giải ngân, chẳng hạn khách hàng không tạo được dòng tiền trả nợ, tài sản bị xuống cấp, thị trường tài sản biến động mạnh hoặc xuất hiện khiếu nại về giá trị tài sản. Đối với tài sản có hiệu quả sử dụng thấp, định giá định kỳ còn giúp tổ chức tín dụng đánh giá lại mức độ thanh khoản và thời gian có thể xử lý tài sản.

Tần suất và căn cứ thực hiện

Tần suất định giá phụ thuộc vào loại tài sản, mức độ biến động, quy định nội bộ và yêu cầu quản lý rủi ro của tổ chức tín dụng. Đối với tài sản có thanh khoản cao, tổ chức tín dụng có thể áp dụng định giá hằng ngày hoặc hằng tuần dựa trên giá thị trường. Với bất động sản, phương tiện vận tải và tài sản đầu tư không thường xuyên giao dịch, định giá thường được thực hiện theo quý hoặc theo chu kỳ phù hợp với đặc điểm tài sản và mức rủi ro.

Khi có sự kiện bất thường, chẳng hạn giá thị trường giảm mạnh, tài sản bị hư hại, thay đổi pháp lý hoặc thay đổi điều kiện thị trường, tổ chức tín dụng có thể tiến hành đánh giá ngoài chu kỳ. Việc xác định ngày định giá cụ thể thường được thể hiện trong quy chế quản trị tài sản bảo đảm, hợp đồng tín dụng và hồ sơ phê duyệt của tổ chức.

Các phương pháp định giá phổ biến

Phương pháp so sánh thị trường áp dụng khi tài sản tương tự đang được giao dịch. Chuyên gia so sánh đặc điểm của tài sản như vị trí, diện tích, tuổi, chất lượng, pháp lý và khả năng sử dụng với các tài sản cùng loại để ước tính giá trị. Phương pháp này thường được sử dụng cho bất động sản.

Phương pháp chiết giảm dòng tiền xác định giá trị tài sản bằng cách ước tính các dòng tiền có thể tạo ra trong tương lai và chiết khấu về hiện tại. Dòng tiền có thể đến từ cho thuê, hoạt động kinh doanh hoặc khai thác tài sản. Kết quả phụ thuộc vào giả định về doanh thu, chi phí, lãi suất chiết khấu, tỷ lệ tăng trưởng và thời gian sử dụng hữu ích.

Phương pháp chi phí thay thế hoặc chi phí tái tạo ước tính chi phí cần thiết để xây dựng hoặc tái tạo tài sản tương đương, sau đó điều chỉnh theo hao mòn và các yếu tố liên quan. Phương pháp này có thể áp dụng khi chưa có nhiều thông tin về dòng tiền hoặc giao dịch so sánh.

Định giá theo chuyên gia độc lập sử dụng kết luận của chuyên gia tài chính hoặc chuyên gia thẩm định giá. Hình thức này thường áp dụng đối với tài sản trọng điểm, giá trị lớn, có tính phức tạp hoặc kết quả ảnh hưởng đáng kể đến tỷ lệ bảo đảm.

Tác động đến tỷ lệ bảo đảm và xử lý sau định giá

Tỷ lệ bảo đảm thường được xác định theo công thức:

Tỷ lệ bảo đảm = Giá trị tài sản bảo đảm ÷ Giá trị khoản vay còn tời

Ví dụ, khoản vay còn tời là 5 tỷ đồng và giá trị tài sản bảo đảm được định giá là 6 tỷ đồng, tỷ lệ bảo đảm là 120%. Sau khi giá trị tài sản giảm xuống 4,5 tỷ đồng, tỷ lệ bảo đảm còn 90%. Tùy điều khoản hợp đồng và quy định nội bộ, tổ chức tín dụng có thể yêu cầu khách hàng bổ sung tài sản, trả một phần tiền vay hoặc thực hiện biện pháp quản trị rủi ro khác.

Khi giá trị tài sản tăng lên 7 tỷ đồng, tỷ lệ bảo đảm đạt 140%. Khách hàng có thể đề nghị giải tỏa một phần tài sản nếu hợp đồng cho phép và tổ chức tín dụng đồng ý. Việc giải tỏa không tự động được thực hiện nếu tài sản vẫn đang bị thế chấp, đang trong quy trình xử lý hoặc có rủi ro pháp lý.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Khi giá trị tài sản bảo đảm giảm, khách hàng có phải bổ sung tài sản ngay không?
Không phải trong mọi trường hợp. Tổ chức tín dụng thường căn cứ vào mức tỷ lệ bảo đảm, điều khoản kiểm soát trong hợp đồng, khả năng tài chính và đánh giá rủi ro của khoản vay. Biện pháp có thể bao gồm bổ sung tài sản, phân bổ một phần khoản vay hoặc tăng cường giám sát.

Hỏi: Giá trị tài sản tăng thì khách hàng có được hoàn tiền bảo đảm ngay không?
Việc giải tỏa tài sản phụ thuộc vào quy định hợp đồng, tình trạng pháp lý của tài sản và chính sách của tổ chức tín dụng. Nếu tài sản vẫn được dùng để bảo đảm, khách hàng có thể được đề nghị giải tỏa một phần hoặc nhận lại tài sản sau khi nghĩa vụ được bảo đảm.

Hỏi: Ai chịu trách nhiệm xác định giá trị tài sản trong kỳ định giá?
Cơ quan quản lý tài sản bảo đảm thường tổ chức hoặc phối hợp việc thu thập thông tin và lập báo cáo định giá. Với tài sản phức tạp hoặc có giá trị lớn, tổ chức tín dụng có thể thuê chuyên gia độc lập thực hiện thẩm định giá trước khi trình cấp có thẩm quyền phê duyệt kết quả.

Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn hoặc quy định pháp luật hiện hành.

Kiến thức này có trong đề thi tuyển dụng ngân hàng

Luyện thi với đề mô phỏng thực tế, chấm điểm tức thì

V
Vietcombank

Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung câu hỏi trên thithu.com chỉ mang tính chất luyện tập và tham khảo, không đại diện cho đề thi chính thức của bất kỳ tổ chức nào. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về kết quả thi thực tế của người dùng.