Nghĩa vụ của công chức trong thi hành công vụ là gì?

Nghĩa vụ của công chức trong thi hành công vụ

Nghĩa vụ của công chức trong thi hành công vụ là hệ thống các chuẩn mực hành vi bắt buộc mà mỗi công chức phải thực hiện khi thực thi nhiệm vụ hành chính nhà nước, được quy định cụ thể tại Điều 7 Luật Cán bộ, công chức số 80/2025/QH15. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành công việc, xem xét khen thưởng, kỷ luật và là một trong những nội dung thiết yếu trong các bài thi tuyển dụng vào ngân hàng — đặc biệt đối với các vị trí thuộc khối ngân hàng nhà nước, ngân hàng chính sách và các tổ chức tín dụng có vốn nhà nước, nơi yêu cầu ứng viên nắm vững khung pháp lý hành chính.

Hệ thống sáu nghĩa vụ cốt lõi

Theo Điều 7 Luật Cán bộ, công chức 80/2025/QH15, nghĩa vụ của công chức trong thi hành công vụ bao gồm 6 khoản rõ ràng:

1. Thực hiện đúng, đầy đủ và chịu trách nhiệm về kết quả nhiệm vụ được giao — công chức phải chủ động nâng cao năng lực chuyên môn, ứng dụng khoa học công nghệ, thực hiện chuyển đổi số trong xử lý công việc. Ví dụ: giao dịch viên ngân hàng phải hoàn thành chỉ tiêu kiểm đếm tiền, mở tài khoản đúng quy trình và chịu trách nhiệm trực tiếp nếu để xảy ra sai sót.
2. Chấp hành nội quy, quy chế cơ quan; bảo vệ bí mật nhà nước — công chức có nghĩa vụ báo cáo kịp thời khi phát hiện vi phạm pháp luật, giữ gìn kỷ luật lao động. Trong ngân hàng, việc bảo vệ bí mật thông tin khách hàng là yếu tố sống còn liên quan đến quy định về bí mật nghề nghiệp.
3. Chủ động, sáng tạo, phối hợp đồng nghiệp — yêu cầu công chức giữ gìn đoàn kết nội bộ, xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, phối hợp hiệu quả giữa các phòng ban như phòng tín dụng, phòng kế toán, phòng quản lý rủi ro.
4. Bảo vệ, quản lý và sử dụng hiệu quả tài sản công — áp dụng cho cả tài sản hữu hình (máy móc, thiết bị, tiền mặt tại quỹ) và tài sản vô hình (hệ thống phần mềm, cơ sở dữ liệu khách hàng). Tiêu chí "tiết kiệm, hiệu quả" được đặt lên hàng đầu.
5. Chấp hành quyết định của cấp trên — đây là nghĩa vụ đặc biệt quan trọng. Khi công chức có căn cứ cho rằng quyết định trái pháp luật, phải báo cáo bằng văn bản; nếu cấp trên vẫn quyết định thì phải chấp hành, đồng thời báo cáo cấp trên trực tiếp của người ra quyết định và không phải chịu trách nhiệm về hậu quả.
6. Các nghĩa vụ khác theo quy định pháp luật — nghĩa vụ phát sinh từ các văn bản pháp luật chuyên ngành như Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Phòng chống rửa tiền, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Ý nghĩa thực tiễn đối với vị trí ngân hàng nhà nước

Trong hệ thống ngân hàng, đặc biệt là ngân hàng nhà nước và các tổ chức tín dụng có vốn đầu tư trực tiếp từ Nhà nước, các vị trí chuyên viên, kiểm soát viên, thẩm tra viên đều được xếp vào nhóm công chức hoặc viên chức. Do đó, nghĩa vụ nêu trên chi phối trực tiếp đến quy trình nghiệp vụ: thẩm định hồ sơ tín dụng phải đúng quy định pháp luật, xử lý khiếu nại khách hàng phải khách quan, báo cáo vi phạm khi phát hiện giao dịch đáng ngờ theo quy định phòng chống rửa tiền.

Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn từ cơ quan có thẩm quyền.

Lưu ý khi ứng tuyển vào ngân hàng

Khi tham gia thi tuyển dụng ngân hàng, ứng viên cần nắm chắc 6 nghĩa vụ này vì nhiều câu hỏi trắc nghiệm và tình huống phỏng vấn liên hệ trực tiếp, ví dụ: xử lý tình huống khi cấp trên yêu cầu duyệt khoản vay trái quy định, hoặc đánh giá hành vi nào vi phạm nghĩa vụ bảo vệ bí mật nhà nước. Bài thi viết có thể yêu cầu trình bày nguyên tắc "chấp hành quyết định cấp trên nhưng vẫn được phép báo cáo cấp trên trực tiếp khi có căn cứ cho rằng quyết định trái pháp luật" — đây là điểm khác biệt quan trọng giữa công chức với người lao động thông thường trong khối tư nhân. Nắm vững nguyên tắc này giúp ứng viên đạt điểm cao ở phần thi kiến thức pháp luật hành chính.