Bỏ qua điều hướng

Phí bảo hiểm ký quỹ tiền gửi là gì?

Thuật ngữ chung

Phí bảo hiểm ký quỹ tiền gửi

Phí bảo hiểm ký quỹ tiền gửi là khoản phí do ngân hàng, tổ chức tín dụng thuộc hệ thống bảo hiểm tiền gửi thu từ khách hàng để tham gia cơ chế bảo hiểm tiền gửi theo quy định hiện hành của Ngân hàng Nhà nước và Điều lệ Quỹ bảo hiểm tiền gửi Việt Nam. Khoản phí này được tính trên số dư tiền gửi đang được bảo hiểm tại thời điểm thu phí, thường là vào ngày cuối cùng của tháng hoặc theo chu kỳ do cơ quan quản lý quỹ quy định. Mức phí hiện hành là 0,03% (03 phần nghìn) trên tổng số dư tiền gửi được bảo hiểm.

Người gửi tiền không bị tính phí trực tiếp, mà thông qua việc ngân hàng giảm mức lãi suất hoặc ghi nhận chi phí trong hoạt động kinh doanh của mình. Nói cách khác, chi phí bảo hiểm tiền gửi là khoản chi thường niên mà ngân hàng phải gánh phần để duy trì mối quan hệ đối tác với cơ quan bảo hiểm tiền gửi.

Cơ chế tính và thu phí

Để xác định khoản phí phải nộp, ngân hàng căn cứ vào số dư tiền gửi của khách hàng tại từng ngân hàng thành viên. Phần tiền gửi được bảo hiểm là phần dưới mức trần bảo hiểm áp dụng đối với khách hàng, áp dụng theo nguyên tắc cộng dồn các khoản tiền gửi có cùng tên chủ tài khoản tại cùng một ngân hàng.

Ví dụ minh họa: Một khách hàng duy trì tổng số dư tiền gửi là 5 tỷ đồng tại một ngân hàng, trong khi mức trần bảo hiểm hiện hành là 125 triệu đồng. Số dư được bảo hiểm là 125 triệu đồng, phần vượt trần là 4,875 tỷ đồng không thuộc phạm vi bảo hiểm. Nếu tỷ lệ phí là 0,03% và ngân hàng thu phí theo số dư được bảo hiểm, khoản phí tương ứng là 125.000.000 × 0,0003 = 37.500 đồng.

Nếu quy định tính phí trên toàn bộ số dư tiền gửi đang gửi tại ngân hàng, thì khoản phí sẽ là 5.000.000.000 × 0,0003 = 1.500.000 đồng. Cách tính cụ thể cần căn cứ vào văn bản hướng dẫn hiện hành của Quỹ bảo hiểm tiền gửi Việt Nam.

Vai trò đối với ngân hàng và khách hàng

Đối với ngân hàng, khoản phí bảo hiểm ký quỹ tiền gửi là chi phí bắt buộc trong kinh doanh, tác động trực tiếp đến biên lãi ròng. Khi lãi suất huy động giảm, chi phí này chiếm tỷ trọng lớn hơn trong tổng chi phí. Quản trị hiệu quả chi phí bảo hiểm tiền gửi gắn với cơ sở khách hàng và cấu trúc sản phẩm huy động.

Đối với khách hàng, việc tham gia bảo hiểm tiền gửi mang lại lợi ích tài chính khi ngân hàng thất thủ. Mức bồi thường tối đa hiện hành là 125 triệu đồng cho mỗi khách hàng tại mỗi ngân hàng, cộng dồn các tài khoản cùng chủ. Khoản được bồi thường được trả theo nguyên tắc bồi thường đầy đủ với số dư thực trả, kể cả trong trường hợp khách hàng đã rút một phần tiền trước thời điểm thất thủ.

Khách hàng có thể nâng cao mức bảo vệ bằng cách chủ động chia nhỏ số dư trên nhiều ngân hàng khác nhau. Tuy nhiên, cần lưu ý quy định đối với các đối tượng là người nổi tiếng, người được lợi từ chính sách ưu đãi của nhà nước và người sở hữu tài khoản thuộc một tập đoàn, doanh nghiệp lớn sẽ có mức bồi thường thấp hơn mức 125 triệu đồng.

So sánh với các khoản phí khác trong ngân hàng

Phí bảo hiểm ký quỹ tiền gửi khác với phí thường niên, phí quản lý tài khoản và phí dịch vụ trả theo lần giao dịch. Phí thường niên thường là khoản thu cho quyền sử dụng tài khoản và các dịch vụ đi kèm, do ngân hàng tự xây dựng mức giá và niêm yết công khai. Phí bảo hiểm ký quỹ tiền gửi có tính chất bắt buộc theo quy định của cơ quan quản lý, không do ngân hàng tự quyết định mức thu.

Một điểm cần lưu ý khi phỏng vấn: nhiều ứng viên nhầm phí bảo hiểm ký quỹ tiền gửi với khoản đóng bảo hiểm nhân thọ hoặc bảo hiểm con người. Đây là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau. Bảo hiểm ký quỹ tiền gửi thuộc phạm vi quản lý nhà nước về bảo hiểm tiền gửi, bảo vệ khách hàng khi ngân hàng mất khả năng thanh toán.

Ảnh hưởng đến lợi nhuận ngân hàng

Khi lãi suất huy động thấp trong bối cảnh lãi suất chung giảm, tỷ lệ chi phí bảo hiểm tiền gửi trên tổng thu nhập từ lãi tăng lên. Nếu ngân hàng huy động 100.000 tỷ đồng với lãi suất bình quân 5% mỗi năm, doanh thu lãi là 5.000 tỷ đồng. Nếu tỷ lệ phí bảo hiểm là 0,03% trên toàn bộ số dư, chi phí tương ứng là 30 tỷ đồng, tương đương khoảng 0,6% doanh thu lãi.

Đây là lý do các ngân hàng trong cuộc cạnh tranh huy động vốn cần cân nhắc cả yếu tố chi phí vô hình này, bên cạnh mức lãi suất niêm yết và tốc độ xử lý tài khoản. Trong bài kiểm tra nghiệp vụ, ứng viên cần nhận ra phí bảo hiểm tiền gửi ảnh hưởng đến lợi nhuận thông qua cơ chế này, chứ không phải làm thay đổi trực tiếp doanh thu tính lãi.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Khách hàng có bị tính phí bảo hiểm ký quỹ tiền gửi riêng không? Không. Khoản phí do ngân hàng nộp cho Quỹ bảo hiểm tiền gửi, không thu trực tiếp từ khách hàng dưới hình thức khoản mục phí riêng trong biểu phí. Ngân hàng thường phản ánh chi phí này vào giảm lãi suất huy động mà khách hàng hưởng, hoặc tính vào chi phí hoạt động.

Hỏi: Nếu có tiền gửi ở nhiều ngân hàng thì mức bồi thường được cộng dồn như thế nào? Nguyên tắc là mỗi khách hàng được bồi thường tối đa 125 triệu đồng tại mỗi một ngân hàng, tính riêng theo từng nơi gửi. Vì vậy, nếu nhà bán hàng có 1 tỷ đồng gửi đều tại một ngân hàng, phần được bảo hiểm là 125 triệu đồng; nếu chia đều 125 triệu đồng mỗi ngân hàng, cả 1 tỷ đồng đều thuộc phạm vi bảo hiểm.

Hỏi: Khách hàng doanh nghiệp có được hưởng mức bồi thường 125 triệu đồng không? Không hoàn toàn. Mức 125 triệu đồng áp dụng cho nhóm khách hàng thông thường. Đối với người nổi tiếng, người được lợi từ chính sách ưu đãi của Nhà nước và người sở hữu tài khoản thuộc tập đoàn, doanh nghiệp lớn, mức bồi thường thấp hơn. Doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh và cá nhân thông thường thường thuộc nhóm hưởng mức bồi thường tối đa.

Lưu ý

Nội dung trên mang tính tham khảo cho mục đích học tập và ôn thi tuyển dụng ngân hàng, không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý hoặc tư vấn chuyên môn của cơ quan có thẩm quyền. Mức phí, phạm vi bảo hiểm và điều kiện bồi thường có thể thay đổi theo thời điểm; ứng viên cần cập nhật các văn bản hướng dẫn mới nhất của Ngân hàng Nhà nước và Quỹ bảo hiểm tiền gửi Việt Nam trước khi sử dụng trong bài thi hoặc công việc thực tế.

Kiến thức này có trong đề thi tuyển dụng ngân hàng

Luyện thi với đề mô phỏng thực tế, chấm điểm tức thì

V
Vietcombank

Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung câu hỏi trên thithu.com chỉ mang tính chất luyện tập và tham khảo, không đại diện cho đề thi chính thức của bất kỳ tổ chức nào. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về kết quả thi thực tế của người dùng.