Lạm phát (Inflation)
Lạm phát (inflation) là sự tăng lên liên tục và kéo dài của mức giá chung của hàng hoá và dịch vụ trong nền kinh tế theo thời gian, dẫn đến sức mua của đồng tiền giảm xuống. Đo lường tại Việt Nam: chỉ số giá tiêu dùng (CPI — Consumer Price Index) do Tổng cục Thống kê công bố hàng tháng; chỉ số giảm phát GDP (GDP deflator). Phân loại: lạm phát vừa phải (dưới 10%/năm — bình thường, có thể kiểm soát); lạm phát phi mã (10-100%/năm — nghiêm trọng); siêu lạm phát (trên 100%/năm — phá huỷ hệ thống tiền tệ). Nguyên nhân: lạm phát cầu kéo (demand-pull — tổng cầu tăng vượt cung); lạm phát chi phí đẩy (cost-push — chi phí sản xuất tăng: giá dầu, lương); lạm phát tiền tệ (monetary inflation — cung tiền tăng quá mức, lý thuyết Fisher: MV = PQ). Chính sách kiểm soát lạm phát của NHNN Việt Nam: điều chỉnh lãi suất điều hành (tăng lãi suất → giảm cầu tín dụng → giảm cung tiền → kiềm chế lạm phát); điều tiết tỷ lệ dự trữ bắt buộc; nghiệp vụ thị trường mở (OMO). Mục tiêu lạm phát Việt Nam: Quốc hội thường giao NHNN giữ lạm phát dưới 4-4,5%/năm. Thuật ngữ ngân hàng thường gặp trong đề thi tuyển dụng ngân hàng.